Trudna historia regionu na deskach teatru. „Toń” inauguruje sezon w olsztyńskim Jaraczu

Spektakl „Toń”. Reżyseria: Damian Josef Neć. Fot: Teatr im. S. Jaracza w Olsztynie

Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie otwiera swój 101. sezon artystyczny. Inauguracją będzie wyczekiwana premiera spektaklu „Toń”, zrealizowana na podstawie bestsellerowej powieści olsztynianki, Ishbel Szatrawskiej. To poruszająca opowieść o skomplikowanej historii Warmii i Mazur, ukazana przez pryzmat losów zwykłych ludzi mierzących się z powojenną, płynną rzeczywistością.

Koniec II wojny światowej przyniósł na tych ziemiach drastyczne zmiany – diametralne przesunięcie granic, zmianę języka i nazw miejscowości. To właśnie ten dramatyczny moment transformacji, w którym jedni tracili dom, a drudzy próbowali go na nowo zbudować, stał się osią nowej sztuki. Reżyser spektaklu, Damian Josef Neć, podkreślił na antenie Radia Olsztyn, że fascynuje go kulturowy i historyczny tygiel tego obszaru.

Istotne jest dla mnie uchwycenie momentu, kiedy jedna społeczność jest wypierana przez drugą. Interesuje mnie ten region jako taka ziemia przechodnia, która w zasadzie była pruska, radziecka i polska. Bardzo ciekawi mnie, jak te tożsamości składają się we współczesną tożsamość tego miejsca

– wyjaśnił reżyser.

Choć opowieść mocno osadzona jest w lokalnym, warmińsko-mazurskim kontekście, jej wymiar pozostaje niezwykle uniwersalny. Zwróciła na to uwagę Maciej Raniszewski, który gościnnie wcielił się w główną rolę w spektaklu. Aktor odnajduje w scenariuszu echa losów własnych bliskich, co tylko dowodzi, jak powszechne w Polsce jest doświadczenie przymusowej migracji. – Moja rodzina też uciekała, ale uciekała zza Buga, też byli przesiedleńcami. Każdy w swojej rodzinie jest w stanie taką historię odnaleźć – zauważył Raniszewski.

Premiera spektaklu „Toń” rozpocznie się dziś (25.09.2026) o godzinie 19:00 na Dużej Scenie olsztyńskiego teatru. Co ciekawe, nawiązując do wielokulturowego charakteru historii, przedstawienie będzie opatrzone napisami w języku niemieckim.

Posłuchaj wypowiedzi

Autor: A. Lipczyńska
Redakcja: Ł. Sadlak